Algemene informatie.

Bron: Wikipedia (http://nl.wikipedia.org/wiki/Schisis)

Schisis (Grieks voor spleet) is een aangeboren afwijking van het gezicht, die zich kenmerkt door een spleet of groef in bovenlip, kaak en/of gehemelte. De spleet kan zich beperken tot de bovenlip, maar kan ook doorlopen in de bovenkaak en het gehemelte. Ook een spleet alleen in het gehemelte komt voor. De spleet kan enkelzijdig (unilateraal) of dubbelzijdig (bilateraal) zijn. Een schisis ontstaat in de eerste weken van de zwangerschap doordat de spleet, die een normale fase in de embryonale ontwikkeling is, zich niet sluit.

Soorten schisis en benamingen:

Cheiloschisis = lipspleet (compleet of incompleet)

Cheilo-palatoschisis = lip + gehemelte spleet (harde en/of zachte gehemelte)

Cheilo-gnathoschisis = lip + kaakspleet

Cheilo-gnatho-palatoschisis = lip + kaak + gehemeltespleet

Palatoschisis = Gehemelte spleet (harde en/of zachte gehemelte)

In de volksmond noemt men een schisis ook wel hazenlip, omdat de lip van een haas ook gespleten is. Die vergelijking klopt echter niet omdat bij een haas de spleet in het midden zit en nooit doorloopt in de kaak en het verhemelte. Velen ervaren deze benaming als beledigend.

 

Incidentie en Oorzaak van Schisis.

Bron: Schisiscentrum Rotterdam. (www.schisis.nl)

Incidentie.

Ongeveer 1 à 2 op de 1000 baby's heeft een schisis. In de meeste gevallen is de oorzaak niet duidelijk. Schisis kan ontstaan door een combinatie van aanlegfactoren en stoornissen van buitenaf in de zwangerschap tussen 6 en 12 weken.

De oorzaken van schisis kunnen in drie groepen worden ingedeeld:

1. Een oorzaak uit de zwangerschap

Tot in de 6e à 9e zwangerschapsweek bestaat er bij iedereen een dubbelzijdige lip- kaakspleet en tot de 9e à 12e week een gehemeltespleet. Normaal groeien de verschillende delen naar elkaar toe en versmelten. Als dit proces niet of onvolledig plaatsvindt, zullen er spleten blijven bestaan.

 

Aan het begin van de zwangerschap bestaat een bovenkaak in aanleg uit drie delen: er zijn twee delen aan de zijkant en er is een middendeel.

 

 

De normale ontwikkeling van de neus met de bovenlip en kaak vindt plaats tussen de 6e en 9e zwangerschapsweek. De verschillende delen die de bovenlip en kaak gaan vormen groeien naar elkaar toe van achteren naar voren en versmelten.

 

De normale ontwikkeling van het gehemelte begint pas als de bovenlip en kaak versmolten zijn, dus na de 9e zwangerschapsweek. Eerst groeien de onderdelen verder uit en vervolgens versmelten ze van voren naar achteren in de 10e - 12e week.

 

                    

 

 

 

 

 

                        A                                 B                                 C

 

 Als de versmelting van de bovenlip en kaak niet zoals gebruikelijk heeft plaatsgevonden (A), dan blijft er na 9 weken zwangerschap een spleet van lip en bovenkaak bestaan (B). Het gehemelte kan zich daarna nog normaal ontwikkelen (C).

 

Het niet sluiten van de spleet in lip en bovenkaak kan ook gevolgd worden door het niet sluiten van het gehemelte.

De spleet is dan veel breder en langer:

 

 

 

 

                       

 

 

Deze tekeningen geven een indruk van de ontwikkeling van het aangezicht. Let op de vroege aanwezigheid van een dubbelzijdige lip/kaakspleet! Deze groeit, samen met de verhemeltespleten, bij een normale ontwikkeling gewoon dicht.

2. Een erfelijke oorzaak

Hieronder verstaan we een stoornis in de aanleg van het kind zelf, d.w.z.:

 

3. Een combinatie van oorzaken

Dit komt het meeste voor. Schisis ontstaat meestal door een combinatie van een erfelijke oorzaak en een stoornis tijdens de zwangerschap. Schisis ontstaat dus meestal door meer dan één oorzaak.

Soms heeft een kind behalve schisis ook andere afwijkingen. Het kind kan achter lopen in geestelijke ontwikkeling of afwijkingen hebben aan hart, oren, nieren, enz. Daarom is zorgvuldig onderzoek naar andere afwijkingen bij elk kind met schisis noodzakelijk. Het is belangrijk om dit niet te lang na de geboorte te doen.

Ouders maken zich vaak zorgen over een herhaling bij een eventueel volgend kind. Hoe groot de kans hierop is, is afhankelijk van een aantal factoren. Als u hierover meer wilt weten, kunt u terecht bij een erfelijkheidsdeskundige. U kunt zelf contact leggen of via een specialist uit het schisisteam.

 

Gevolgen en behandeling van schisis

Bron: BOSK (www.bosk.nl)

Een schisis kan verschillende problemen tot gevolg hebben:

 

Het schisisteam
Bij de behandeling en begeleiding van kinderen met een schisis kunnen de volgende specialisten betrokken zijn. Omdat de behandelingen goed op elkaar afgestemd moeten worden, werken deze specialisten altijd samen in een schisisteam.

 

 

 

 

Behandelprotocol Schisisteam Almelo / Victor Veau

(aanvangs-) leeftijden voor behandelingen en hersteloperaties:

Behandeling en herstelplan is afhankelijk van de individuele situatie en vorm van schisis. Tevens heeft elk schisisteam een eigen behandelplan waardoor er onderlinge verschillen kunnen zijn.

 

Orthodontisch Obturatieplaatje

0 mnd -  1 jr

Lipsluiting 3 mnd – 6mnd
Zachte gehemeltesluiting 9 mnd – 1 ½ jaar
Harde gehemeltesluiting

1 ½ - 2 jaar

Gehooronderzoek / buisjes (geen specifieke leeftijd)
Logopedie + Pharyngoplastiek  3 jaar  (pharyngoplastiek is een spraakverbeterende operatie)
Bottransplantaat kaakspleet

9 jaar

Orthodontie 9 – 15 jaar
Verdere definitieve correcties (geen specifieke leeftijd, hij moet volgroeid zijn)